021-44458835
مدیر گستر
آشنایی با اصطلاحات و تعاريف ISO 9000:2000

 

برای دستيابی به اهداف اين استاندارد بين المللی اصطلاحات و تعاريف بکار گرفته شده در استاندارد ISO9000:2000  و موارد ذيل بکار گرفته می شود . در جهت تسهيل در بکارگيری اين استاندارد بين المللی برخی تعاريف در يادآوری ها نقل قول شده است .

يادآوری : اصطلاحاتی که در تعاريف ديکشنری عمومی وجوددارد مجددا تعريف نشده اند . در مواردی ارجاع متقابل به ساير تعاريف اين بند شده و شماره آن تعريف در کروشه آمده است .

 

1-  ايمنی مواد غذايي :

اطمينان از اينکه استفاده از يک ماده غذايي هنگام استفاده از يک ماده غذايي هنگام آماده سازی و مصرف متعارف آن آسيب و خطری برای مصرف کننده نخواهد داشت .

يادآوری 1 :  تطبيق داده شده از مرجع { 11 }

يادآوری 2 : ايمنی مواد غذايي با وقوع خطرات ايمنی مواد غذايي مرتبط است ( 3- 3 ) و شامل ساير جنبه های سلامتی انسانی مثل سوء تغذيه نمی شود .

2-  زنجيره غذايي :

توالی مراحل و عمليات درگير در توليد ، فرآوری ، توزيع و مصرف مرتبط با مواد غذايي از تهيه و تامين مواد اوليه تا مصرف آن .

يادآوری 1 :  توليد اوليه شامل اوليه خوراک دام برای دام هايي که در توليد مواد غذايي بکار مي روند ، می گردد

يادآوری 2 : زنجيره غذايي شامل توليد موادی که با مواد غذايي يا مواد خام در ارتباط می باشند نيز می گردد .

 

 3-  خطر ايمنی مواد غذايي :

عامل بيولوژيکی ، فيزيکی ، شيميايي موجود در ، يا شرايط ، مواد غذايي که می تواند بالقوه مسبب و اثر نامطلوب بر سلامت آنان گذارد .

يادآوری 1 : تطبيق داده شده از مرجع { 11 }

يادآوری 2 : واژه خطر نبايد با واژه ريسک که در متن های ايمنی مواد غذايي به معنی عملکرد احتمالی يک عامل مضر در سلامتی ( مانند بروز بيماری ) و شدت آن ( مانند منجر شدن به مرگ ، بستری شدن ، عدم حضور در کار و .... ) می شود ، اشتباه گرفته شود . در تعريف ريسک در ISO/IEC 51  احتمال وقوع خطر و شدت آن در نظر گرفته شده است .

يادآوری 3 :  خطرات ايمنی مواد غذايي شامل آلرژی زاها نيز می شود .

يادآوری 4 : در زمينه خوراک دام و ترکيبات آنها ، خطرات ايمنی مواد غذايي مرتبط مواردی هستند که ممکن است در خوراک دام و ترکيبات آنها و در دامی که برای مصرف در مواد غذايي بکار ميرود ، همچنين در مواردی که بالقوه مسبب اثر نامطلوب بر سلامتی انسانی شود ، وجود دارند . در زمينه عملياتهائي به غير از مواردی که بطور مستقيم يا غير مستقيم در مورد مصرف يا خدمات ايجاد شود که بالقوه مسبب اثر نامطلوب بر سلامتی شود.

 

 4 -  خط مشی ايمنی مواد غذايي :

جهت گيريها و اهداف فراگير سازمان که مرتبط با ايمنی مواد غذايي ( 3- 1 ) می باشد و رسما توسط مديريت ارشد بيان شده است .

 

 5-  محصول نهايي :

محصولی که تحت فرآيند يا هيچ تغيير ديگری توسط سازمان ديگری توسط سازمان قرار نخواهد گرفت .

يادآوری : محصولی که تحت فرآيند يا تغيير شکل و ماهيت توسط سازمان ديگری قرار مي گيرد ، برای سازمان اول حکم محصول نهايي و برای سازمان ديگر نقش مواد اوليه يا خام را دارا مي باشد .

 6-  نمودار جريان :

طرح شماتيک و نظام يافته که توالی و تعامل مراحل را معرفی می نمايد .

 

7-  اقدام کنترلی Control  measure :

اقدام يا فعاليتی که برای پيشگيری يا حذف يک خطر ايمنی مواد غذايي ( 3- 3 ) و يا کاهش آن به يک سطح قابل قبول به اجرا گذاشته می شود .

يادآوری : تطبيق داده شده از مرجع { 11 }

 

 8-  برنامه پيش نيازی Prerequisite  Program   :

شرايط اساسی و پايه ای و فعاليتهايي که برای نگهداری و حفظ محيط بهداشتی در زنجيره غذايي و براي توليد و جابجايي محصول نهايي ايمن و مصرف انساني ضروری هستند .

يادآوری 1 : بسته به ماهيت و عملکرد آنها برخی از PRP ها در برگيرنده اقدامات کنترلی ( 3- 7 ) می باشند در صورتيکه ساير PRP ها شامل روشهای اجرايي و دستورالعمل هايي می باشند که نحوه مديريت ، و يا خصوصيت نگهداری را تشريح می نمايد .

يادآوری 2 : اصطلاحات متداولی وجوددارند که در PRP ها بکار گرفته می شوند مانند روش خوب ساخت GMP ، روش خوب کشاورزی GAP ، روش خوب بهداشتی GHP ، روش خوب توزيع GDP ، روش خوب دامپزشکی GVP و روش خوب توليد GPP ، روش خوب تجاری GTP و برنامه های نگهداری و زير ساختار .

 

 9-  PRP های عملياتی / برنامه پيش نيازی عملياتی :

PRP که در حين آناليز خطر شناسليي شده و برای کنترل احتمال وقوع خطر ايمنی غذائی ، ضروری هستند که اين موضوع ، با توجه به وقوع خطر آلودگی در محصول و يا محيط های کاری تعيين ميگردند .

 

10-  نقطه کنترل بحرانی CCP  :

< ايمنی مواد غذايي > مرحله ای که در آن برای جلوگيری يا حذف خطر ايمنی مواد غذايي ( 3- 3 ) و يا کاهش آن به يک سطح قابل قبول ، کنترلهای لازمه به اجرا گذاشته می شوند .

يادآوری 1 : تطبيق داده شده با مرجع { 11 }

 

 11-  حد بحران Critical  limit :

معياری که پذيرفتنی را از نپذيرفتنی جدا می سازد .

يادآوری 1 : تطبيق داده شده از مرجع { 11 }

يادآوری 2 : حدود بحران برای اطمينان از اينکه يک CCP ( 3- 10 ) همواره تحت کنترل باشد ، در نظر گرفته ميشوند . اگر عدول از حد بحران بحران اتفاق بيفتد ، محصولاتی که تحت تاثير اين شرايط قرار گرفته اند ، به عنوان محصولی که احتمال غير ايمن بودن آن وجود دارد ، در نظر گرفته می شود .  

 

 12-  پايش :

هدايت و راهبری يک سری مشاهدات برنامه ريزی شده يا اندازه گيری پارامترهای کنترلی ، که با هدف ارزيابی اثربخشی اقدامات کنترلی ( 3- 7 ) صورت می پذيرد .

 

 13-  اصلاحCorrection  :

اقدامی که منجر به حذف يک عدم انطباق شناسايي شده خواهد شد . { تعريف 3- 6- 6 استاندارد ISO9000:2000 }

يادآوری 1 : در اين استاندارد بين المللی ، اصلاح مرتبط با اقداماتی است که روی محصولات بالقوه غير ايمن انجام می شود و می تواند مرتبط با اقدام اصلاحی ( 3- 14 ) باشد .

يادآوری 2 : اصلاح می تواند برای مثال انجام دوباره کاری ، فرآيندهاي بيتر و يا حذف اثرات زيان آور و نامطلوب عدم انطباق رخ داده شده باشد ( مصرف در زمينه های ديگر و يا با ليبل و برچسب خاص مشخص کردن آن محصول ) .

 

 14-  اقدام اصلاحی Corrective  Action :

اقدامی که دلايل يک عدم انطباق بروز يافته و يا ديگر شرايط نامطلوب را حذف می نمايد .

يادآوری 1 : دلايل بروز عدم انطباق می تواند بيشتر از يک مورد باشد . { تعريف 3- 6- 5  ISO9001:2000 }

يادآوری 2 :  اقدام اصلاحی شامل تجزيه و تحليل علل بوده و از بروز مجدد آن جلوگيری می نمايد .

 

 15-  صحه گذاری Validation :

< ايمنی مواد غذايي > فراهم آوری شواهدی که توانايي اثربخش بودن اقدامات کنترلی ( 3- 7 ) حاصله از طرح HACCP  و PRP های عملياتی ( 3- 9 ) را نشان می دهد .

 يادآوری : اين تعريف بر پايه مرجع 11 می باشد و برای ايمنی غذايي مناسب تر از تعريف ISO9000:2000  می باشد .

 

 16-  تصديق Verification  :

تاييد از طريق ارائه شواهد دال بر تطابق و برآورده سازی نيازمنديها و الزامات مشخص شده .

{ ISO9000:2000  تعريف 3- 8- 4 }

 

 17-  به هنگام سازی ( به روز آوری )Updating :

فعاليتهای برنامه ريزی شده يا فوری که برای حصول اطمينان از بکارگيری آخرين اطلاعات انجام می پذيرد .  

 

تاریخ ارسال: 1397/2/22
تعداد بازدید: 780

ارسال نظر


مدیر گستر

آدرس : تهران، شهرک گلستان، میدان ساحل، خیابان نیما یوشیج، برج سروناز (C2A)، واحد 11 غربی

تلفن : 021-44732507

فکس : 021-44458823

موبایل : 09121340833

موبایل(مسئول دفتر و هماهنگی) : 09121966279

ایمیل: info@modirgostar.com

کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت , متعلق به گروه علمی آموزشی مشاوره ای دکتر محمود آسیاچی می باشد .

طراحی و تولید: ایده پرداز طلوع